Kíkà áńgẹ́lì jẹ́ àṣà ẹ̀mí tí a gbé karí gbígbà ìtọ́sọ́nà, òye, àti ìdánilójú nípasẹ̀ ìbánisọ̀rọ̀ pẹ̀lú àwọn áńgẹ́lì tàbí àwọn ilẹ̀ àwọn áńgẹ́lì. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìrísí ìgbàlódé ti kíkà áńgẹ́lì máa ń fara hàn pẹ̀lú àwọn káàdì ìsọtẹ́lẹ̀, àwọn kíkà tí ó rọrùn láti kà, tàbí ìkọ́ni nípa ẹ̀mí, gbòǹgbò rẹ̀ tàn dé ìtàn ènìyàn, jákèjádò àwọn ẹ̀sìn, àṣà, àti àṣà ìjìnlẹ̀.
Orísun Ìgbàanì ti Ìbánisọ̀rọ̀ Àwọn Áńgẹ́lì
Èrò àwọn áńgẹ́lì ti wà ṣáájú ẹ̀mí òde òní fún ẹgbẹẹgbẹ̀rún ọdún. Ní Mesopotamia, Persia, àti Íjíbítì ìgbàanì, a gbàgbọ́ pé àwọn ẹ̀dá ẹ̀mí ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìránṣẹ́ láàrín àwọn ọ̀run àti ènìyàn. Àwọn ẹ̀dá wọ̀nyí ni a sábà máa ń ṣàpèjúwe gẹ́gẹ́ bí àwọn ẹ̀dá abìyẹ́ tàbí àwọn alárinà tí ń tàn yanran tí wọ́n ní ìtọ́ni, ìkìlọ̀, tàbí ìbùkún àtọ̀runwá. Àwọn àlùfáà ìjímìjí, àwọn ajẹ́mọ́, àti àwọn aríran túmọ̀ àwọn àmì, àlá, àti àmì tí a gbàgbọ́ pé àwọn ẹ̀dá gíga wọ̀nyí ń fi hàn—ìrísí ìṣáájú ohun tí a mọ̀ báyìí gẹ́gẹ́ bí ìtọ́sọ́nà áńgẹ́lì.
Nínú ẹ̀sìn Zoroastrian, ọ̀kan lára àwọn ẹ̀sìn kan ṣoṣo tó ti pẹ́ jùlọ lágbàáyé, àwọn ẹ̀dá ọ̀run tí a mọ̀ sí Amesha Spentas ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìránṣẹ́ àti olùtọ́jú Ọlọ́run, èyí sì mú kí èrò náà túbọ̀ lágbára sí i pé àwọn ẹ̀dá ẹ̀mí rere ń ran aráyé lọ́wọ́ nínú ìdàgbàsókè ìwà rere àti ẹ̀mí.
Àwọn áńgẹ́lì nínú Àṣà Ìbílẹ̀ Ábúráhámù
Kíkà áńgẹ́lì fà á jáde láti inú àṣà àwọn Júù, Kristẹni, àti ti ẹ̀sìn Islam, níbi tí àwọn áńgẹ́lì ti ń kó ipa pàtàkì àti èyí tí a ti kọ sílẹ̀ dáadáa. Nínú ẹ̀sìn àwọn Júù, àwọn áńgẹ́lì ( malakhim ) jẹ́ ìránṣẹ́ Ọlọ́run tí wọ́n fara hàn nínú ìwé mímọ́ láti fi ìfẹ́ Ọlọ́run hàn, láti dáàbò bo àwọn ènìyàn, àti láti darí àwọn orílẹ̀-èdè. Ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ àwọn Júù, pàápàá jùlọ Kabbalah, fẹ̀ sí i nípa ṣíṣe àkójọpọ̀ àwọn áńgẹ́lì tí ó ní í ṣe pẹ̀lú agbára, ìwà rere, àti orúkọ àtọ̀runwá.
Ẹ̀sìn Kristẹni tún mú kí àwọn áńgẹ́lì tàn kálẹ̀ nípasẹ̀ àwọn àkọsílẹ̀ Bíbélì bíi ti Angẹli Gébúrẹ́lì tó ń kéde ìbí Jésù, àti àwọn áńgẹ́lì olùṣọ́ tí a yàn láti dáàbò bo àwọn ènìyàn. Àwọn onímọ̀ nípa ẹ̀sìn Kristẹni àti àwọn ènìyàn mímọ́ ìgbàanì ròyìn ìran, àlá, àti “ìmọ̀” inú tí a mí sí nípasẹ̀ wíwà àwọn áńgẹ́lì—àwọn ìrírí tí ó jọra pẹ̀lú àwọn kíkà àwọn áńgẹ́lì òde òní tí ó ní ìmọ̀.
Nínú ẹ̀sìn Islam, àwọn áńgẹ́lì ( mala'ika ) ṣe pàtàkì fún ìgbàgbọ́, pẹ̀lú àwọn ẹ̀dá bíi Jibril (Gabriel) tí wọ́n ń fi ìṣípayá hàn fún Anabi Muhammad. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹ̀sìn Islam kò gbé iṣẹ́ àfọ̀ṣẹ lárugẹ, ìgbàgbọ́ nínú ìtọ́sọ́nà àti ààbò àwọn áńgẹ́lì ń fún òye ẹ̀mí tí a pín nípa àwọn áńgẹ́lì gẹ́gẹ́ bí alárinà láàárín ọ̀run àti ayé lágbára sí i.
Ìmọ̀ Àìsọ̀rọ̀ Àtijọ́ àti Àṣà Àṣà Esoteric
Ní Àárín Àárín Àárín àti Ìgbà Ìpadàsẹ́yìn, ìbánisọ̀rọ̀ àwọn áńgẹ́lì di èyí tí a so pọ̀ mọ́ ìmọ̀ àfọwọ́kọ, ìrísí mímọ́, àti ìmọ̀ nípa ẹ̀mí. Àwọn onímọ̀ nípa ẹ̀mí bíi Hildegard ti Bingen ṣàpèjúwe gbígbà àwọn ìran àtọ̀runwá tí àwọn ẹ̀dá ọ̀run ń darí. Àwọn Grimoires àti àwọn ìwé àfọwọ́kọ ṣàyẹ̀wò orúkọ àwọn áńgẹ́lì, àmì, àti ìpè, kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí ohun èlò ìsọtẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà fún ìwẹ̀nùmọ́ nípa ẹ̀mí àti ìbáṣepọ̀ àtọ̀runwá.
Àkókò yìí fi ìpìlẹ̀ lélẹ̀ fún àwọn ètò àmì tí a lò lẹ́yìn náà nínú kíkà àwọn áńgẹ́lì, títí kan àwọn nọ́mbà mímọ́, àmì ìṣàpẹẹrẹ, àti ìtumọ̀ àkọ́bẹ̀rẹ̀ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àwọn agbára áńgẹ́lì.
Ìdìde Kíkà Áńgẹ́lì Òde Òní
Kíkà áńgẹ́lì gẹ́gẹ́ bí a ṣe mọ̀ ọ́n lónìí farahàn ní ìparí ọ̀rúndún ogún, pẹ̀lú ìgbòkègbodò Ìgbà Tuntun. Àkókò yìí tẹnu mọ́ ẹ̀mí ara ẹni, ìmọ̀-ọkàn, àti ìrírí taara ju ẹ̀kọ́ líle koko lọ. Àwọn káàdì áńgẹ́lì, àwọn ìránṣẹ́ tí ó rọrùn láti lóye, àti àwọn àṣàrò tí a tọ́sọ́nà di ohun èlò tí ó gbajúmọ̀ fún àwọn ènìyàn tí wọ́n ń wá ìtùnú, òye, àti ìwòsàn ìmọ̀lára dípò àsọtẹ́lẹ̀.
Kíkà áńgẹ́lì òde òní dá lórí àánú, ìṣírí, àti ìmọ̀ ara-ẹni. Àwọn onímọ̀ nípa àmì, tàbí àwọn ìránṣẹ́ káàdì túmọ̀ sí ìtọ́sọ́nà onífẹ̀ẹ́ láti ọ̀dọ̀ àwọn áńgẹ́lì, tí a sábà máa ń ṣe gẹ́gẹ́ bí agbára ìrànlọ́wọ́ dípò àwọn ẹ̀dá abìyẹ́ gidi. Ìyípadà yìí mú kí kíkà áńgẹ́lì rọrùn fún àwọn ènìyàn láti inú onírúurú ètò ìgbàgbọ́, títí kan àwọn tí wọ́n ń wo àwọn áńgẹ́lì ní ọ̀nà àpèjúwe tàbí ní agbára.
Kíkà Áńgẹ́lì nínú Ìṣe Ẹ̀mí Òde Òní
Lónìí, kíkà áńgẹ́lì ni a ń lò ní àwọn ibi ìlera, ìmọ̀ràn nípa ẹ̀mí, àti àwọn àṣà ìdàgbàsókè ara ẹni. A sábà máa ń so ó pọ̀ mọ́ ìrònújinlẹ̀, ìwòsàn agbára, àti ìkọ́ni, èyí tí ó ń tẹnu mọ́ agbára dípò ìgbẹ́kẹ̀lé. Ìṣe náà ń tẹ̀síwájú láti yípadà, ó ń da ọ̀wọ̀ àtijọ́ fún àwọn ìránṣẹ́ Ọlọ́run pọ̀ mọ́ òye ọpọlọ àti ti ìmọ̀lára òde òní.
Láìka ìyàtọ̀ àṣà àti ẹ̀kọ́ ìsìn sí, ìfẹ́ ọkàn tí ó wà fún kíkà áńgẹ́lì wà nínú ìfẹ́ ọkàn gbogbo ènìyàn: láti jẹ́ kí agbára mímọ́ tí ó ga ju ara ẹni lọ darí, kí ó dáàbò bò ó, kí ó sì máa tì í lẹ́yìn.
ipari
Ìtàn kíkà áńgẹ́lì fi ìbátan tí aráyé ti wà pẹ́ pẹ̀lú ayé àìrí hàn. Láti inú àwọn tẹ́ḿpìlì àtijọ́ àti àwọn ìwé mímọ́ títí dé àwọn ibi ìsọtẹ́lẹ̀ òde òní àti àwọn ìṣe tí ó rọrùn láti lóye, ìtọ́sọ́nà áńgẹ́lì ti dúró fún ìrètí, ọgbọ́n, àti ìsopọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run nígbà gbogbo. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ọ̀nà ti yípadà bí àkókò ti ń lọ, èrò pàtàkì náà ṣì wà bẹ́ẹ̀—láti fetísílẹ̀ ní inú, láti wá òye gíga, àti láti gbẹ́kẹ̀lé ìtọ́sọ́nà rere lórí ìrìn àjò ìgbésí ayé.
anfani
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àǹfààní ló wà nínú wíwá ìwé kíkà áńgẹ́lì, èyí tí í ṣe irú iṣẹ́ àfọ̀ṣẹ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú bíbá àwọn áńgẹ́lì sọ̀rọ̀ fún ìtọ́sọ́nà àti òye nípa ẹ̀mí. Àwọn àǹfààní pàtàkì tí àwọn ènìyàn sábà máa ń ròyìn nìyí:
- Mimọ ati Itọsọna: Kíkà áńgẹ́lì lè ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti mọ bí wọ́n ṣe ń ṣe àwọn ìpinnu pàtàkì tàbí láti máa darí àwọn ipò tó le koko nínú ìgbésí ayé wọn. Ìtọ́sọ́nà tí wọ́n gbà nígbà tí wọ́n ń kà á lè ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti ní òye tó jinlẹ̀ nípa ipò wọn lọ́wọ́lọ́wọ́ àti láti mọ àwọn ọ̀nà tó lè gbà lọ síwájú.
- Iwosan ẹdun: Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló ń wá ọ̀nà láti wo àwọn ọgbẹ́ ọkàn sàn tàbí láti rí ìparí lẹ́yìn ìrírí líle bíi àdánù tàbí ìfọ́ àjọṣepọ̀. Àwọn òye àti ìtọ́sọ́nà tí a pèsè nígbà kíkà lè ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti ní ìmọ̀lára àlàáfíà àti ojú ìwòye, èyí tí ó lè ṣe pàtàkì fún ìwòsàn ìmọ̀lára.
- Idagbasoke nipa Ẹmí: Fún àwọn tó wà ní ipa ọ̀nà ẹ̀mí, kíkà áńgẹ́lì lè jẹ́ irinṣẹ́ tó lágbára fún ìdàgbàsókè àti ìdàgbàsókè. Ìtọ́sọ́nà tí a pèsè nígbà kíkà lè ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti so ara wọn pọ̀ mọ́ ara wọn gíga kí wọ́n sì lo ọgbọ́n àti òye inú wọn, èyí tó lè ṣètìlẹ́yìn fún ìdàgbàsókè ẹ̀mí.
- Isopọ pẹlu Ọlọhun: Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló ń wá ìwé kíkà áńgẹ́lì gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti bá Ọlọ́run sọ̀rọ̀ kí wọ́n sì ní ìrírí ìtùnú àti ìtìlẹ́yìn láti ọ̀dọ̀ àwọn agbára gíga. Ìtọ́sọ́nà àti ìhìn tí a gbà nígbà kíkà lè ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti nímọ̀lára ìsopọ̀ mọ́ ohun tí ó ju ara wọn lọ kí wọ́n sì ní ìrírí àlàáfíà àti ète tí ó ga jù.
- Agbara: Níkẹyìn, ète kíkà áńgẹ́lì ni láti fún àwọn ènìyàn ní agbára láti ṣe àwọn àṣàyàn tó dára jùlọ fún ìgbésí ayé wọn. Nípa fífún wọn ní ìtọ́sọ́nà àti òye, kíkà áńgẹ́lì lè ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti ní ìgbẹ́kẹ̀lé nínú ṣíṣe ìpinnu wọn kí wọ́n sì ṣe àkóso ìgbésí ayé wọn ní ọ̀nà tó ní ìtumọ̀.
Ọ̀pọ̀ ènìyàn rí i pé àwọn ìmọ̀ àti ìtọ́sọ́nà tí a ń rí gbà láti ọ̀dọ̀ àwọn áńgẹ́lì lè yí padà gidigidi kí ó sì fún wọn ní agbára, kí ó sì ràn wọ́n lọ́wọ́ láti gbé ìgbésí ayé tó ní ìtẹ́lọ́rùn àti ète.
Olùkàwé Áńgẹ́lì Halabuth ní ìmọ̀ nípa bíbá àwọn áńgẹ́lì àti àwọn ẹ̀dá ọ̀run mìíràn sọ̀rọ̀ láti fúnni ní òye àti ìtọ́sọ́nà lórí onírúurú kókó ọ̀rọ̀, títí bí ìbáṣepọ̀, iṣẹ́, ìlera, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Yálà o ń dojúkọ ìpinnu pàtàkì kan ní ìgbésí ayé tàbí o kàn ń wá ọ̀nà láti mú kí ìṣe ẹ̀mí rẹ jinlẹ̀ sí i, ìpàdé kíkà áńgẹ́lì lè ràn ọ́ lọ́wọ́ láti bá ara rẹ tí ó ga jùlọ sọ̀rọ̀ kí o sì lo ọgbọ́n àti òye inú rẹ.
